AstroNEWS - Astronomiczne Aktualności
- Imieniny

Wszechświat

Gwiazdozbiory

Inne

Info o stronie

Strona kompatybilna ze standardami W3C

Zalecana rozdzielczość: 1024x768 z 24-bitowym kolorem.

statystyka

Układ Słoneczny

Sonda

Celujący
Bardzo dobry
Dobry
Dostateczny
Dopuszczający
Niedostateczny

Zobacz wyniki

Subskrypcja

Jeśli chcesz być powiadamiany o nowościach wpisz swój adres email:


Strona główna » Układ Słoneczny » Planetoidy

Planetoidy

Ogólne

Pas planetoid znajduje się między orbitami Marsa i Jowisza, w odległości od 1,7 do 4 jednostek astronomicznych od Słońca. Zawiera miliardy planetoid, poprzedzielanych rozległymi obszarami pustej przestrzeni. Planetoidy mogą być węglowe, kamienne lub metaliczne. Zdaniem naukowców, planetoidy uległyby skupieniu w jedną planetę, gdyby nie wpływ potężnego pola grawitacyjnego Jowisza.

Zderzenia

Wizja artystyczna przedstawiająca zderzenie dwu planetoid4,6 miliarda lat temu pas planetoid zawierał około 1200 razy więcej masy niż obecnie. Występowały w nim setki ciał większych niż ceres - największa znana planetoida. Planetoidy zderzały się ze sobą, jednak pole grawitacyjne Jowisza uniemożliwiało im połączenie się w planetę. Pokruszone odłamki rozprzestrzeniały się po całym układzie słonecznym, tworząc kratery na powierzchni skalnych planet i księżyców lub spadając na słonce.

Ida, Gaspra i Toutatis

Z pomocą teleskopu można dostrzec wiele planetoid, które z Ziemi wyglądają jak drobne punkciki światła. Dokładniejsze badania możliwe są jedynie przy pomocy sond kosmicznych lub w przypadku, gdy któraś planetoida znajdzie się stosunkowo blisko Ziemi. W dobrych warunkach gołym okiem można zobaczyć Westę, czwartą co do wielkości planetoidę o średnicy 501 kilometrów.

Oznaczenia planetoid

Planetoidy oznacza się numerami, w kolejności poznawania ich orbit. Nadaje się im też nazwy, często pochodzące od nazwiska odkrywcy. Początkowo używano imion mitologicznych, głównie żeńskich (na przykład, Westa, Pallas i Junona). Gdy zasób tych imion wyczerpał się, zaczęto stosować nazwy stanów, miast, uczelni, nazwiska kompozytorów, pisarzy, astronautów itp. Obecnie wszystko może być nazwą planetoidy; jedna z planetoid, o numerze 2309, nosi imię pana Spocka, postaci z popularnego serialu telewizyjnego StarTrek.

Rozmiary planetoid

Ceres, który ma średnicę 933 km, to niezwykle duża planetoida, którą odkryto najwcześniej, bo już w 1801 roku. Średnica większości planetoid nie przekracza 250 km. Te o średnicy ponad 300 km są sferyczne; mniejsze mają kształt nieregularny. Ocenia się, że istnieje prawie miliard planetoid o rozmiarach powyżej jednego kilometra. Najmniejsze planetoidy są zaledwie drobinkami pyłu kosmicznego, nie większymi od łebka szpilki.

Fakty

Wizja artystyczna przedstawiająca zderzenie planotoidy z ZiemiąŁączna masa wszystkich planetoid stanowi przypuszczalnie nie więcej niż jedną tysięczną część masy Ziemi, czyli jedną dwudziestą część masy Księżyca. Wśród ciał niebieskich planetoidy są obiektami bardzo drobnymi.

Ponad 90% planetoid znajduje się w obrębie pasa planetoid. Krążą one wokół Słońca po orbitach, a czas jednego okrążenia wynosi od 3 do 6 lat. Pozostałe planetoidy są poklasyfikowane w grupy, z których każda ma inną orbitę. Trojańczycy to dwa zbiorowiska planetoid, poruszających się po orbicie Jowisza; jedna grupa poprzedza Jowisza, druga postępuje za nim. Grupy Amora, Apolla i Ateńczyków utworzone są z planetoid o orbitach bliższych Ziemi.

Przypadkowe odkrycie

Od czasów Johannesa Keplera (1571-1630) astronomowie przypuszczali, że między orbitami Marsa i Jowisza może znajdować się jeszcze jedna planeta. Przekonanie to umocniło się po opublikowaniu w 1772 roku reguły Titiusa-Bodego (wzoru wyznaczającego odstępy między planetami w zależności od ich odległości od Słońca) oraz odkryciu w 1781 roku planety Uran dokładnie w miejscu wynikającym z tego wzoru. W Niemczech rozpoczęto wówczas systematyczne poszukiwania dalszych planet, jednakże pierwsza planetoida, Ceres, została odkryta przypadkiem przez włoskiego astronoma l stycznia l 901 roku.

Dalsze potwierdzenie: Niedługo potem odkryto trzy następne planetoidy: Pallas w 1802 roku, Junonę w 1804 roku oraz Westę w 1807 roku. Wszystkie znajdowały się mniej więcej w tej samej odległości od Słońca, co sugerowało, że poszukiwana planeta rozpadła się na drobne kawałki. Poszukiwania trwały nadal, lecz aż do 1845 roku nie znaleziono nowych planetoid. Jednakże od tego czasu zaczęto je odkrywać w coraz szybszym tempie, zwłaszcza po zastosowaniu do obserwacji nieba kliszy fotograficznej w 1891 roku. Zidentyfikowano dotychczas i nazwano ponad 5000 planetoid, ocenia się, że około 40.000 można by sfotografować z Ziemi przy pomocy 2,5-metrowego teleskopu.

Autor: Michał Niedźwiecki
Opublikowany: 2008-09-18 12:44
Uaktualniony: 2008-09-18 12:50

Dodaj komentarz

imię
e-mail*

* - e-mail nie jest wymagany, jednak gdy podasz swój e-mail, otrzymasz informację o odpowiedzi na Twój komentarz