Ogólne
| Symbol: |  |
| Klasyfikacja: | Planeta (skalista) |
| Średnica równikowa: | 6.787 km |
| Średnica południkowa: | 6.746 km |
| Okres obrotu: | 24,62 h |
| Okres obiegu: | 686,98 dni |
| Masa (Ziemia=1): | 0,107 |
| Gęstość (woda=1): | 3,92 |
| Przyśpieszenie spadania: | 3,7 m/s2 |
| Szybkość ucieczki: | 5,01 km/s |
| Nachylenie osi: | 23,98° |
| Temperatura max: | +27°C |
| Temperatura min.: | -126°C |
| Albedo (100% refl.=1): | 0.15 |
| Księżyce: | 2 |
| Pierścienie: | 0 |
Czwarta planeta od Słońca. Jarzy się czerwonym kolorem, dzięki któremu łatwo się ją znajduje i identyfikuje na nocnym niebie. Przy najjaśniejszym rozbłysku jest czwartym, co do jasności, ciałem niebieskim na naszym niebie. Odkąd jego silny kolor wzywał obrazy krwawych bojowników, starożytni nazwali planetę Mars od nazwy rzymskiego boga wojny, grecki odpowiednik - Ares. Na podstawie dawnych obserwacji teleskopowych uważano, że na Marsie istnieją rejony wegetatywne. Jednak sondy Mariner 4 i 9 oraz sondy Viking zaprzeczyły wszystkiemu, ukazując pustynny krajobraz planety. Obszary czasowo zmieniające kolor, które dawniej uważano za zmianę roślinności w porach roku, okazały się pyłkami utlenionego żelaza przenoszonego przez wiatry. Dowodów życia nie znaleziono też w przywiezionych próbkach gleby.
Najwidoczniejszą cechą Marsa są czapy lodowe. Łatwe do zaobserwowania latem. Okresowo zanikają latem i na powrót pojawiają się zimą. Składają się z wody i dwutlenku węgla "suchego lodu". Dostrzegalne są też ogromne burze pyłowe. Szczególnie w czasie Marsjańskich lat, mogą objąć nawet pół planety.
Cienka atmosfera umożliwia szczegółową obserwację geologicznych cech planety. Południowa półkula usiana jest kraterami, podczas gdy północna, jest bardziej równinna, pokryta wygasłymi wulkanami i kanionami. Wygasły wulkan Olympus Mons (Góra Olimp), jest największą górą w całym Układzie Słonecznym. Jest rozmiaru Francji i 3 razy wyższy od Mount Everest. Średnica jego podstawy wynosi 600 km, a jego wierzchołek, który stanowi krater o średnicy około 90 km, wznosi się na wysokość 27 km ponad otaczający go teren. Mars posiada także największy kanion: Valles Marineris. Ta rozpadlina o długości 4000 km jest szeroka na ponad 100 km, a jej głębokość dochodzi miejscami do 7 km. Ogromne systemy wyschniętych rzek wskazują, że na Marsie kiedyś musiały być duże ilości wody. Ale teraz planeta wydaje się sucha i bez życia. Atmosfera jest ponad 100 razy suchsza od ziemskiej. Ciśnienie wynosi średnio 7 hPa, przy czym na dnie kanionu Valles Marineris osiąga 9 hPa, a na szczycie Olympus Mons ma zaledwie 1 hPa. Składa się ona w 95% z dwutlenku węgla, który jest wstanie podgrzać planetę o 5°C. Dlatego Mars jest zimny. Temperatura w dzień, równiku przekracza czasem 20°C, lecz szybko spada i już podczas zachodu Słońca wynosi około -70°C, a w nocy spada jeszcze bardziej. Najniższa temperatura występuje oczywiście na biegunach, gdzie podczas nocy polarnej spada do -130°C.
Struktura
| Region: | Promień: | Podstawowe składniki: |
|---|---|---|
| Atmosfera: | 2% | (bardzo cienka) dwutlenek węgla, azot, argon, tlen, para wodna |
| Skorupa: | 1,5% | skalisty krzem, metale |
| Płaszcz: | 60% | głównie krzem, trochę metalicznego tlenu |
| Jądro zewnętrzne: | 38,5% | żelazo i nikiel |
Mars, podobnie jak Merkury, Wenus, Ziemia jest planetą skalistą czyli z twardym gruntem. Względnie cienka skalista skorupa okrywa krzemowy płaszcz, jednak niska siła ciężkości dowodzi, że jądro jest rzadsze od pozostałych, wewnętrznych planet. Składa się prawdopodobnie z żelaznych siarczków z domieszką niklu. Z powodu ogromnych, wygasłych wulkanów, geolodzy przypuszczają, że skorupa Marsa jest już stała. Wszystkie ruchy tektoniczne zakończyły się dawno temu. Atmosfera Marsa jest bardzo cienka. Prawdopodobnie kiedyś była gęstsza, jednak gazy, wchodzące w jej skład, weszły w związki z innymi gazami i przykryły glebę.
Orbita
| Średnia odległość od Słońca: | 227.900.000 km (1,52) AU |
| Peryhelium: | 206.500.000 km |
| Aphelium: | 252.000.000 km |
| Mimośród orbity: | 0,093 |
| Średnia prędkość obiegu: | 86.870 km/h |
| Max prędkość obiegu: | 95.370 km/h |
| Min. prędkość obiegu: | 79.131 km/h |
| Nachylenie orbity: | 1,8° |
Odległość od Słońca zmienia się między 205,5 a 248,5 mln km. Zbliża się do Ziemi co 15 - 17 lat. Jego orbita jest odchylona tylko 1,8° do ekliptyki. Jego rok trwa 687 dni ziemskich. Pory roku trwają prawie dwa razy dłużej niż na Ziemi.
Galeria
Więcej na temat Marsa
- Dziewieć Planet (autor: Bill Arnett); Wersja oryginalna (angielska)
- AstroNEWS - Wielka opozycja Marsa (24 sierpnia 2003)
- Mars 2004: Misje MER (Spirit i Opportunity) oraz Mars Express - Beagle 2
- Mars Society Polska
- Views of the Solar System (ang.) - polecam!
- NASA - Jet Propulsion Laboratory (ang.)
Artykuły
Opublikowany: 2008-10-11 14:29
Uaktualniony: 2008-10-11 14:53