AstroNEWS - Astronomiczne Aktualności
- Imieniny

Wszechświat

Gwiazdozbiory

Inne

Info o stronie

Strona kompatybilna ze standardami W3C

Zalecana rozdzielczość: 1024x768 z 24-bitowym kolorem.

statystyka

Układ Słoneczny

Sonda

Celujący
Bardzo dobry
Dobry
Dostateczny
Dopuszczający
Niedostateczny

Zobacz wyniki

Subskrypcja

Jeśli chcesz być powiadamiany o nowościach wpisz swój adres email:


Strona główna » Układ Słoneczny » Saturn » Księżyce Saturna

Księżyce Saturna

Pan

Pan w liczbach
Odległość od środka Saturna 133 583 km
Średnica równikowa satelity 20 km
Rok odkrycia 1990 rok
Odkrywca Mark R. Showalter

Pan (Saturn XVIII) jest najbliższym Saturnowi że znanych jego księżyców: odległość od Saturna: 133,583 km średnica: 20 km znany również jako 1981 S 13 Pan był bogiem drzew, pól i stad; posiadał ludzkie ciało i głowę oraz kozie nogi, rogi i uszy. Odkrył go Mark R. Showalter w 1990 wykorzystując zdjęcia Voyager'a. Pan znajduję się w środku Przerwy Encke (Encke Gap) w pierścieniu A Saturna. Małe księżyce w pobliżu pierścieni są przyczyną powstawania ich falowej struktury. Przed odkryciem Pana za pomocą analizy struktury krawędzi pierścienia A przewidziano wielkość oraz położenie księżyca. Pan został odkryty po przeegzaminowaniu 10 letnich zdjęć Voyager'a, w ścisłe przewidzianym miejscu. Jest prawdopodobne, że jeszcze kilka małych księżyców wewnątrz pierścieni Saturna czeka na odkrycie.

Atlas

Atlas w liczbach
Odległość od środka Saturna 137 670 km
Okres obiegu wokół Saturna 14h 25 min
Średnica równikowa satelity 30 km
Mimośród orbity 0,002
Jasność obserwowana 18m
Rok odkrycia 1980 rok
Odkrywca R. Terrile

AtlasAtlas (Saturn XV) jest drugim ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 137,670 km średnica: 30 km (40 x 20) znany również jako 1980 S 28 Atlas był Tytanem skazanym przez Zeusa na podtrzymywanie nieboskłonu na własnych ramionach; syn Japeta i nimfy Klimene; brat Menojtiosa, Prometeusza i Epimeteusza. Odkrył go R. Terrile w 1980 wykorzystując zdjęcia Voyager'a. Atlas wydaje się być księżycem pasterzem pierścienia A.

Prometheus

Prometheus w liczbach
Odległość od środka Saturna 139 350 km
Okres obiegu wokół Saturna 14h 42 min
Masa satelity 2,7 x 1017kg
Średnica równikowa satelity 91 km
Mimośród orbity 0,004
Jasność obserwowana 16,5m
Rok odkrycia 1980 rok
Odkrywca S. Collins

PrometheusPrometheus (Saturn XVI) jest trzecim ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 139,350 km średnica: 91 km (145 x 85 x 62) masa: 2.7e17 kg znany również jako 1980 S 27 Po angielsku wymawia się "pra MEE thee us" Prometeusz był tytanem, który ukradł ogien z Olimpu i dał go ludziom, za co Zeus strasznie go ukarał; syn Japeta; brat Atlasa i Epimeteusza. "Prometeusz" po grecku znaczy "przezorność". Odkrył go S. Collins w 1980 wykorzystując zdjęcia Voyager'a. Prometheus jest wewnętrznym księżycem pasterzem pierścienia F. Prometheus ma kilka rys i dolin oraz kraterów o średnicy około 20 km, ale wydaje się, że jest mniej zniszczony niż jego sąsiedzi: Pandora, Janus i Epimetheus. Z ich małych gęstości oraz względnie dużych wartości albedo można wywnioskować, że Prometheus, Pandora, Janus i Epimetheus są bardzo porowatymi ciałami złożonymi głównie z lodu. (Należy jednak zauważyć, że te dane są bardzo niepewne).

Pandora

Pandora w liczbach
Odległość od środka Saturna 141 700 km
Okres obiegu wokół Saturna 15h 5 min
Masa satelity 2,2 x 1017kg
Średnica równikowa satelity 84 km
Mimośród orbity 0,004
Jasność obserwowana 16m
Rok odkrycia 1980 rok
Odkrywca S. Collins

PandoraPandora jest czwartym ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 141,700 km średnica: 84 km (114 x 84 x 62) masa: 2.2e17 kg znana również jako 1980 S 26. Po angielsku wymawia się "pan DOR uh". W greckiej mitologii Pandora była pierwszą kobietą, ukazaną człowiekowi przez Zeusa jako kara za kradzież ognia przez Prometeusza. Powierzono jej skrzynkę zawierającą wszystkie choroby świata, otwarła ją wiedziona ciekawością i w ten sposób uwolniła całe zło ludzkiego życia; żona Epimeteusza. Odkryta przez Collins'a w 1980 dzięki zdjęciom Voyagera. Pandora jest zewnętrznym księżycem pasterzem pierścienia F. Na Pandorze znajduje się więcej kraterów niż na sąsiednim Prometheusie, znajdują się na niej przynajmniej dwa wielkie kratery o średnicy 30 km. Nie występują natomiast proste doliny czy pęknięcia.

Epimetheus

Epimetheus w liczbach
Odległość od środka Saturna 151 422 km
Okres obiegu wokół Saturna 16h 39 min
Masa satelity 5,6 x 1017kg
Średnica równikowa satelity 115 km
Mimośród orbity 0,009
Jasność obserwowana 15,5m
Rok odkrycia 1978 rok
Odkrywca Walker, Larson i Fountain

EpimetheusEpimetheus jest piątym ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 151,422 km średnica: 115 km (144 x 108 x 98) masa: 5.6e17 kg znany również jako 1980 S 3 Po angielsku wymawia się "ep eh MEE thee us" Epimeteusz był synem Japeta a bratem Prometeusza i Atlasa; mężem Pandory. "Epimetheus" poz grecku znaczy "spóźniony refleks". Odkryli go Walker, Larson, i Fountain w 1978; obserwacje potwierdził w 1980 Voyager 1. Epimetheus i Janus są "współorbitalne". Na powierzchni księżyca znajduję się kilka kraterów o średnicy większej od 30 km oraz rysy i bruzdy różnych wielkości. Obecność wielu kraterów wskazuje na to, że powierzchnia Epimetheusa musi być całkiem stara. 

Janus

Janus w liczbach
Odległość od środka Saturna 151 472 km
Okres obiegu wokół Saturna 16h 41 min
Masa satelity 2.01 x 1018kg
Średnica równikowa satelity 178 km
Mimośród orbity 0,007
Jasność obserwowana 14,5m
Rok odkrycia 1966 rok
Odkrywca Audouin Dollfus

JanusJanus jest szóstym ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 151,472 km średnica: 178 km (196 x 192 x 150) masa: 2.01e18 kg znany również jako 1980 S 1 Po angielsku wymawia się "JAY nus" Janus był bogiem bram i drzwi, miał posiadać dwie twarze, zwrócone w przeciwnych kierunkach; pochodzi od niego angielskie słowo "January". Odkrył go francuski astronom Audouin Dollfus w 1966. Dollfus jest uważany za odkrywcę Janusa, lecz nie jest całkiem pewne, czy obiekt, który on zaobserwował to był Janus czy Epimetheus. Larson i Fountain zaproponowali w 1978 tezę, że tak naprawdę to dwa księżyce krążą wokół Saturna po orbitach o promieniu około 151000 km. Dopiero gdy statek Voyager dotarł w 1980 w pobliże planety można było ustalić dokładne pozycję tych dwóch księżyców. Janus i Epimetheus są "współorbitalne". Promienie orbity Janusa i Epimetheusa różnią się tylko o 50 km, mniej niż ich średnica. Prędkości księżyców są dlatego bardzo zbliżone, a niższa, szybsza orbita powoli wyprzedza tą drugą. Gdy ciała zbliżają się dostatecznie blisko do siebie następuje przekazanie części energii i w efekcie niższa orbita staje się orbitą wyższą, a wyższą niższą. Orbity po prostu zamieniają się miejscami. Ta zmiana następuje średnio co cztery lata. Dane orbit podawane w tym opracowaniu są danymi z czasów misji Voyager. Powierzchnia Janusa jest silnie zniszczona kraterami, z których kilka ma średnicę powyżej 30 km, lecz nie ma na nim żadnych form liniowych. Jego powierzchnia wydaje się być starsza od Prometheusa a młodsza od Pandory.

Mimas

Mimas w liczbach
Odległość od środka Saturna 185 520 km
Okres obiegu wokół Saturna 22h 36 min
Masa satelity 3,8 x 1019kg
Średnica równikowa satelity 392 km
Mimośród orbity 0,02
Jasność obserwowana 12,5m
Rok odkrycia 1789 rok
Odkrywca W.Herschel

MimasMimas jest siódmym ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 185,520 km średnica: 392 km masa: 3.80e19 kg Po angielsku wymawia się "MY mas" (lub "MEE mas") Mimas był jednym z Tytanów zabitych przez Herkulesa. Odkryty został w 1789 przez Herschel'a. Mała gęstość Mimasa (1.17) wskazuje na to, że jest on złożony głównie z lodu oraz małych ilości skał. Dużą część powierzchni Mimasa zajmuje krater uderzeniowy szeroki na 130 km, znany jako Herschel; jego średnica to niemal 1/3 średnicy całego księżyca. Jego ściany są wysokie średnio na 5 km, najgłębsze miejsce leży 10 km poniżej powierzchni, a centralny wierzchołek wznosi się na 6 km powyżej dna. Zderzenie podczas którego powstał ten krater prawie rozbiło Mimasa. Pewne pęknięcia widoczne na przeciwnej stronie Mimasa powstały prawdowpodobnie podczas tego samego zderzenia. Powierzchnia księżyca jest wypełniona kraterami. Ale żaden z nich nie dorównuje wielkością Herschel'owi. To sugeruje, że w przeszłości Mimas zderzał się prawdopodobnie nawet z większymi ciałami niż to, dzięki któremu powstał Herschel, które całkowicie rozbijały księżyc (zacierając tym samym wszelkie ślady wcześniejszych kraterów) a później pozostałości księżyca łączyły się raz jescze i tworzyły nowego Mimasa.

Enceladus

Enceladus w liczbach
Odległość od środka Saturna 238 060 km
Okres obiegu wokół Saturna 32h 53 min
Masa satelity 8,4 x 1019kg
Średnica równikowa satelity 500 km
Mimośród orbity 0,004
Jasność obserwowana 11,8m
Rok odkrycia 1789 rok
Odkrywca W.Herschel

EnceladusEnceladus jest ósmym ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 238,020 km średnica: 500 km masa: 8.40e19 kg Po angielsku wymawia się "en SEL a dus". W mitilogii greckiej Encelados był jednym z Tytanów, który został pokonany przez Zeusa i pochowany (przywalony) pod Etną. Odkrył go w 1789 Herschel. Enceladus ma najwyższą wartość albedo (>0.9) że wszystkich ciał w Układzie Słonecznym. Jego powierzchnia jest zdominowana przez swieży, czysty lód. Przynajmiej pięć różnych typów terenu zostało odkrytych na powierzchni Enceladusa. Poza kraterami znajdują się tam płaskie równiny i rozległe systemy prostych pęknięć i rys. Przynajmniej część powierzchni jest względnie młoda, prawdopodobnie młodsza niż 100 milionów lat. Oznacza to, że Enceladus musiał być jeszcze niedawno aktywny (a być może jest aktywny do dzisiaj). Możliwe, że działa tam jakiś "wodny wulkanizm". Enceladus jest o wiele za mały by być nadal ogrzewanym przez rozpad materiałów radioaktywnych w jego wnętrzu (całe ciepło rozproszyłoby się dawno temu). Enceladus znajduję się w rezonansie 1:2 z Dione (podobną sytuacja jak w przypadku Io i Europy). To może zapewniać pewne ilości ciepłą, ale jest to najprawdopodobniej zbyt mało by stopić lód. Enceladus może więc być zbudowany nie z wody a z jakiejś substancji o niskiej temperaturze topnienia. Enceladus może być źródłem materiału tworzącego cieńki pierścień E. A ponieważ materiał nie może pozostawać w pierścieniu więcej niż kilka tysięcy łat, może to wskazywać na istnienie aktywności na Enceladusie jeszcze bardzo niedawno. Inną możliwość to taką, że materiał pierścieni powstaje podczas wysokoenergetycznych zderzeń cząsteczek pyłu i księżyców.

Tethys

Tethys w liczbach
Odległość od środka Saturna 294 660 km
Okres obiegu wokół Saturna 1 dzień 21h 19 min
Masa satelity 7,55 x 1020kg
Średnica równikowa satelity 1060 km
Mimośród orbity 0,000
Jasność obserwowana 10,3m
Rok odkrycia 1684 rok
Odkrywca J.D.Cassini

TethysTethys jest dziewiątym ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 294,660 km średnica: 1060 km masa: 7.55e20 kg Po angielsku wymawia się "TEE this" W greckiej mitologii Tethys była Tytanką, boginią mórz, była żoną i siostrą Okeanosa. Odkrył ją Cassini w 1684. Mała gęstość Tethys pozwala przypuszczać, że składa się ona prawie w całości z lodu wodnego, podobnie jak Dione i Rhea. Zachodnia półkula jest w większości zajmowana przez potężny krater, nazywany Odyseusz, którego średnica wynosząca 400 km to prawie 2/5 średnicy Tethys (picture 2). Fakt, że tak potężne uderzenie nie rozerwało Tethys na kawałki pozwala nam przypuszczać, że w momencie uderzenia była ona w stanie płynnym lub przynajmniej półpłynnym. Krater jest obecnie dość płaski (konkretnie dostosował się do kulistej powierzchni Tethys), tak jak kratery na Kalisto, bez wysokich pierścieni i centralnych szczytów często widywanych na Księżycu i Merkurym. Drugim elementem charakterystycznym Tethys jest wielka doliną (nazywana Ithaca Chasma) szeroką na 100 km, głęboka na 3 do 5 km o długości 2000 km, czyli 3/4 obwodu Tethys (zdjęcie 1, powyżej). Jak z powyższego wynika, Tethys nie zawsze była ciałem stałym. W pewnym okresie swojej historii była prawdopodobnie ciekła. Kratery uderzeniowe, które wtedy powstały "wygładzały" swoje kształty. Gdy księżyc powoli zamarzał, powierzchnia musiała pękać, ponieważ objętość malała - w ten sposób powstla Ithaca Chasma. Mniejsze kratery, które dzisiaj widzimy powstały później. Nie ma na Tethys żadnych odkształceń albedo jak tę na Rhea'i lub Dione. Telesto i Calypso znajdują się w punktach Lagrange Tethys (60 stopni przed i za Tethys na tej samej orbicie).

Telesto

Telesto w liczbach
Odległość od środka Saturna 294 660 km
Okres obiegu wokół Saturna 1 dzień 21h 19 min
Średnica równikowa satelity 29 km
Jasność obserwowana 19m
Rok odkrycia 1980 rok
Odkrywca Smith,Reitseman,Larson,Fountain

TelestoTelesto (Saturn XIII) jest dziesiątym ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 294,660 km średnica: 29 km (34 x 28 x 36) znana również jako 1980 S 13 Po angielsku wymwaia się "tah LESS toh". W greckiej mitologii Telesto była córką Okeanosa i Tethys. Odkryli ją Smith, Reitsema, Larson i Fountain w 1980 podczas ziemskich obserwacji. Telesto znajduje się w przednim punkcie Lagrange Tethys.

Calypso

Calypso w liczbach
Odległość od środka Saturna 294 660 km
Okres obiegu wokół Saturna 1 dzień 21h 19 min
Średnica równikowa satelity 26 km
Jasność obserwowana 18,5m
Rok odkrycia 1980 rok
Odkrywca Pascu,Smith

CalypsoCalypso (Saturn XIV) jest jedenastym ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 294,660 km średnica: 26 km (34 x 22 x 22) znana również jako 1980 S 25 Po angilesku wymawia się "ka LIP so". W greckiej mitologii Kalipso była nimfą, którą na swojej wyspie przez siedem lat gościła Odyseusza. Odkryli ją Pascu, Smith i inni w 1980 podczas ziemskich obserwacji, używając prototypowych kamer zaprojektowanych dla HST. Calypso znajduję się w tylnym punkcie Lagrange Tethys. Calypso i Telesto są jednymi z najmniejszych księżyców w Układzie Słonecznym.

Dione

Dione w liczbach
Odległość od środka Saturna 377 400 km
Okres obiegu wokół Saturna 2 dzień 17h 41 min
Masa satelity 1,05 x 1021kg
Średnica równikowa satelity 1120 km
Mimośród orbity 0,002
Jasność obserwowana 10,4m
Rok odkrycia 1684 rok
Odkrywca J.D.Cassini

DioneDione jest dwunastym ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 377,400 km średnica: 1120 km masa: 1.05e21 kg Po angielsku wymawia się "dy OH nee" W mitologii greckiej Dione była z Zeusem (Jowiszem) matką Afrodyty (Wenus). Odkrył ją Cassini w 1684. Dione jest najgęstszym z księżyców Saturna (z wyjątkiem Titana, którego gęstość jest zwiększana przez grawitację). Jest ona złożona głównie z lodu wodnego, ale musi zawierać również znaczącą ilość cięższego materiału jak na przykład krzemiany. Chociaż jest troszkę mniejsza, Dione jest bardzo podobną do Rhea'i. Obydwie mają taki sam skład, albedo i niejednolitą powierzchnię. Obie mają orbity synchroniczne i różne półkule : przednią i tylną. Na półkuli tylnej znajduję się sieć jasnych pasów na ciemnym tle oraz kilka widocznych kraterów (zdjęcie 2). Pasy przecinają kratery, co wskazuje na fakt, że są one młodsze. Półkula przednia jest gęsto pokryta kraterami i jednolicie jasna (zdjęcie 3). Jak na Kalisto kratery nie posiadają wysokich pierścieni jakie można zauważyć na Księżycu lub Merkurym. Oto jak tę zjawiska są interpretowane: tuż po powstaniu Dione była aktywna. Jakieś procesy (lodowy wulkanizm?) zmieniły powierzchnię Dione pozostawiając sieć pasów, prawdopodobnie na całej powierzchni. Później, gdy wewnętrzną aktywność już wygasła, wystąpiła o wiele mniej intensywna seria uderzeń meteorów (które pozostawiły kratery za małe, aby można je było zobaczyć na zdjęciach Voyagera). Ten proces występował głównie na półkuli przedniej i zamazał tam wszelkie ślady sieci pasów, ale zostawił je nienaruszone na półkuli tylnej.

Helene

Helene w liczbach
Odległość od środka Saturna 377 400 km
Okres obiegu wokół Saturna 2 dzień 17h 41 min
Średnica równikowa satelity 33 km
Mimośród orbity 0,005
Jasność obserwowana 18,5m
Rok odkrycia 1980 rok
Odkrywca P.Laques,J.Lacacheux

HeleneHelene (Saturn XII) jest trzynastym ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 377,400 km średnica: 33 km (36 x 32 x 30) znana również jako 1980 S 6, Dione B Odkryli ją Laques i Lecacheux w 1980 za pomocą obserwacji prowadzonych z Ziemi. Helene znajduję się w przednim punkcie Lagrange'a Dione.

Rhea

Rhea w liczbach
Odległość od środka Saturna 527 040 km
Okres obiegu wokół Saturna 4 dzień 12h 26 min
Masa satelity 2,49 x 1021kg
Średnica równikowa satelity 1530 km
Mimośród orbity 0,001
Jasność obserwowana 9,7m
Rok odkrycia 1672 rok
Odkrywca J.D.Cassini

RheaRhea jest czternastym ze znanych księżyców Saturna i drugim pod względem wielkości: odległość od Saturna: 527,040 km średnica: 1530 km masa: 2.49e21 kg Po angielsku wymawia się "REE a". W mitologii greckiej Rea była siostrą i żoną Kronosa (Uranosa) oraz matką Demeter, Hadesa (Plutona), Hery, Hestii, Poseidona (Neptuna) i Zeusa (Jowisza). Odkrył ją Cassini w 1672. Rhea jest bardzo podobna do Dione, chociaż jest troszkę większa. Obydwie są mają taki sam skład, albedo i niejednolitą powierzchnię. Obie mają orbity synchroniczne i różne półkule : przednią i tylną. Rhea jest złożona głównie z lodu wodnego oraz skał, które stanowią mniej niż 1/3 jej masy. Na półkuli tylnej znajduję się sieć jasnych pasów na ciemnym tle oraz kilka widocznych kraterów (zdjęcie 4). Półkula przednia jest gęsto pokryta kraterami i jednolicie jasna (zdjęcie 1, powyżej). Jak na Kalisto, kratery nie posiadają wysokich piersciemi, jak te na Księżycu lub Merkurym. Historia Rhea'i jest prawdopodobnie bardzo podobna do historii Dione.

Titan

Titan w liczbach
Odległość od środka Saturna 1 221 830 km
Okres obiegu wokół Saturna 15 dni 21h 51 min
Masa satelity 1,35 x 1023kg
Średnica równikowa satelity 5150 km
Mimośród orbity 0,029
Jasność obserwowana 8,4m
Rok odkrycia 1655 rok
Odkrywca C.Huygens

TytanTitan jest pietnastym ze znanych księżyców Saturna i największym: odległość od Saturna: 1,221,830 km średnica: 5150 km masa: 1.35e23 kg W mitoligii greckiej Tytani byli gigantami, dziećmi Uranosa i Gai; byli bogami jeszcze przed Olimpijczykami; zostali pokonani przez Zeusa. Odkrył go Huygens w 1655. Długi czas myślano, że Titan jest największym księżycem w Układzie Słonecznym. Ostatnie obserwacje pokazały, że jego atmosfera jest tak gruba, że jest on w rzeczywistości troszkę mniejszy niż Ganymede. Mimio to Titan jest większy (średnica) niż Merkury, a większy i bardziej masywny niż Pluton. Jednym z podstawowych celów misji Voyager 1 było zbadanie Titana. Voyager 1 przeszedł w odległości 4000 km od powierzchni. Podczas tego przejścia dowiedzieliśmy się o księżycu więcej niż przez ostatnie 300 lat. Nadal jednak naszą wiedza jest niekompletna. Titan jest otoczony grubą, nieprzejrzystą atmosferą; powierzchnia jest niewidoczna w paśmie światła widzialnego (zdjęcie 8). (Statek Cassini sporządzi mapę powierzchni Titana przy użyciu radaru, jak Magellan zrobił z Wenus.) Wszystkie zdjęcia Voyagera pozkazuja pewne, małe różnice w kolorze północnej i południowej półkuli. Pewne szczegóły powierzchni są również widoczne w podczerwieni z wykorzystaniem HST (Hubble Space Telescope - Kosmiczny Teleskop Hubble'a). Titan jest w składzie podobny do Ganymede, Kalisto, Tritona i (prawdopodobnie) Plutona.Struktura Tytana Titan jest w połowie złożony z lodu wodnego a w połowie ze skał. Jest prawdopodobnie zróżnicowany w kilka warstw z 3400 km skalnym jądrem otoczonym przez kilka warstw złożonych z różnych krysztalicznych form lodu. Jego wnętrze może wciąż być gorące. Chociaż jest w budowie podobny do Rhea'i i reszty księżyców Saturna, Titan jest gęstszy, gdyż jest na tyle duży, iż jego wnętrze jest ściskane przez grawitację. Jako jedyny wśród księżyców w Układzie Słonecznym Titan posiada znaczącą atmosferę. Powierzchnia Tytana sfotografowana przez sondę HuygensNa powierzchni ciśnienie wynosi 1.5 atmosfery (50% więcej niż na Ziemi). Atmosferą jest złożoną głównie z cząsteczkowego azotu (jak na Ziemi) oraz argonu w ilości nie przekraczającej 6% i kilku procent metanu. Co interesujące są tam również śladowe ilości przynajmniej tuzina innych organicznych gazów (np. etan, dwutlenek węgla). Substancje organiczne powstają gdy metan, który dominuje w górnych warstwach atmosfery Titana, jest niszcony przez światło sloneczne. Rezultat jest podobny do smogu nad dużymi miastami, ale o wiele większym zasięgu (grubości). Pod wieloma względami są to warunki podobne do tych panujących na Ziemi w czasach kiedy powstało życie. Titan nie posiada pola magnetycznego i czasami znajduje się poza magnetosferą Saturna. Jest on z tego powodu wystawiony bezpośrednio na działanie wiatru słonecznego. To może jonizować i unosić cząsteczki z górnych części atmosfery. Saturn widziany z powierzchni Tytana. Obraz namalowany przez Chesley Bonestell w 1944 roku.Na powierzchni panuje temperatura około 94 K (-290 F). W tej temperaturze lód wodny nie sublimuje a woda na powierzchni nie może uczestniczyć w reakcjach. Mimo to wszystko wskazuje na fakt, że zachodzą tam jakieś procesy; rezultatem jest na przykład ten gruby smog. Na Titanie występują prawdopodobnie dwie warstwy chmur - na wysokisci około 200 i 300 km ponad powierzchnią. Jakieś bardziej skomplikowane związki (nawet w małych ilościach) są odpowiedzialne za ich pomarańczowy kolor. Wydaje się prawdopodobnym, że chmury etanu mogą wytwarzać deszcz ciekłego etanu spadający na powierzchnię i być może tworzący "oceany" etanu (lub mieszaniny etanu/metanu) głębokie nawet na 1000 metrów. Nie zostało to jednak potwierdzone podczas badań radarowych prowadzonych na Ziemi. Ostatnie obserwacje z wykorzystaniem Hubble Space Telescope (Kosmiczny Teleskop Hubble'a) dały godne uwagi wyniki w postaci widoku powierzchni Titana w podczerwieni (zdjęcie 1, powyżej). Aparatura Voyager'a nie mogła przedrzeć się przez atmosferę a w świetle podczerwonym chmury stają się bardziej przejrzyste. Zdjęcia HST sugerują, że na Titanie istnieje olbrzymi, jasny "kontynent". Tę wyniki nie są dowodem na istnienie ciekłych "mórz", chociaż z drugiej strony tylko Titan posiada wielkie ciemne i jasne rejony na powierzchni. Miejsce ladaowania próbnika Huygens została wybrane po przeegzaminowaniu tych zdjęć. Próbnik wyląduje tuż koło brzegu największego "kontynentu" 18.1 stopni szer. północnej, 208.7 stopni długości (zdjęcie 9). Obserwacje HST wskazują również na to, że Titan w rzeczywistości krąży wokół Saturna synchronicznie, jak większość ksiezyow.

Hyperion

Hyperion w liczbach
Odległość od środka Saturna 1 482 100 km
Okres obiegu wokół Saturna 21 dni 12h
Masa satelity 1,77 x 1019kg
Średnica równikowa satelity 286 km
Mimośród orbity 0,104
Jasność obserwowana 14,2m
Rok odkrycia 1848 rok
Odkrywca Bond,Lassell

HyperionHyperion jest szesnastym ze znanych księżyców Saturna: odległość od Saturna: 1,481,100 km średnica: 286 km (410 x 260 x 220) masa: 1.77e19 kg Po angielsku wymawia się "hi PEER ee en". W mitologii greckiej Hyperion był Tytanem, synem Gai i Uranosa, ojcem Heliosa. Odkryli go Bond i Lassell w 1848. Hyperion jest największym z bardzo nieregularnych (niekulistych) ciał w Układzie Słonecznym. Proteus jest troszkę większy ale prawie kulisty. Jak większość z księżyców Saturna, niska gęstość Hyperiona wskazuje na to, że jest on złożony z lodu (woda) oraz małej ilości skał. W odróżnieniu od reszty księżyców Saturna, Hyperion ma niską wartość albedo (.2 - .3), czyli jest on prawdopodobnie pokryty przynajmniej cieńką warstwą jakiegoś ciemnego materiału. Może on pochodzić na przykład z Phoebe (która jest dużo ciemniejsza). Zdjęcia z Voyager'a pozwalają się domyślać, że obroty Hyperion'a są chaotyczne, tzn. wartość jego prędkości kątowej oraz orientacja są całkowicie nieprzewidywalne. Jednak późniejsze obserwacje wskazują, że być może obroty są bardziej regularne, z 13 dniowym okresem. Niezwykłą rotacja Hyperiona może być przyczyną tego, że jego powierzchnią jest mniej więcej jednolita, w odróżnieniu do wielu innych księżyców Saturna, które mają różne półkule; przednią i tylną.

Iapetus

Iapetus w liczbach
Odległość od środka Saturna 3 561 300 km
Okres obiegu wokół Saturna 79 dni 3h 36min
Masa satelity 1,88 x 1021kg
Średnica równikowa satelity 1460 km
Mimośród orbity 0,028
Jasność obserwowana 11m
Rok odkrycia 1671 rok
Odkrywca J.D.Cassini

IapetusIapetus jest siedemnastym ze znanych księżyców Saturna i trzecim pod względem wielkości: odległość od Saturna: 3,561,300 km średnica: 1460 km masa: 1.88e21 kg Po angielsku wymawia się "eye AP i tus" W mitologii greckiej Japet był Tytanem, synem Uranosa i Gai, ojcem Prometeusza i Atlasa oraz przodkiem ludzkiej rasy. Odkrył go Cassini w 1671. Przy gęstości tylko 1.1, Iapetus musi być prawie w całości złożony z lodu (wody). Iapetus obiega Saturna synchronicznie, co oznacza, że jedną jego półkula jest zawsze skierowana w stronę planety. Oznacza to również, że jedną z półkul (przednią) jest stale zwrócona w kierunku ruchu, a druga (tylna) jest zawsze zwrócona w tył. Te dwie półkule w przypadku Iapetusa są radykalnie różne. Albedo przedniej półkuli ma wartość pomiędzy .03 a .05, ciemne jak sądzą, podczas gdy albedo tylnej półkuli ma wartość .5, prawie tak jasne jak Europa. Ta różnica jest tak dużą, że Cassini w swych notatkach zapisał, że widzi Iapetus'a tylko z jednej strony Saturna. Według jednego z wyjaśnień przednia półkula jest pokrytą kurzem pochodzącym z materiału wyrzuconego z Phoebe. Niestety kolory przedniej półkuli Iapetus'a i Phoebe nie całkiem się zgadzają. Inne wyjaśnienie mówi nam, że za różnice odpowiedzialny jest jakiś bardzo aktywny proces na powierzchni Iapetusa. To rozwiązanie nie wyjaśnia dlaczego linią podziału między obiema półkulami jest bardzo ostrą. Wszystkie z księżyców Saturna z wyjątkiem Iapetusa i Phoebe mają orbity położone bardzo blisko powierzchni równika Saturna. Orbita Iapetusa posiada inklinację prawie 15 stopni.

Phoebe

Phoebe w liczbach
Odległość od środka Saturna 12 952 000 km
Okres obiegu wokół Saturna 549 dni 2h 25 min
Masa satelity 4,0 x 1018kg
Średnica równikowa satelity 220 km
Mimośród orbity 0,163
Jasność obserwowana 16,5m
Rok odkrycia 1898 rok
Odkrywca W.Pickering

PhoebePhoebe jest najbardziej oddalonym od planety księżycem Saturna: odległość od Saturna: 12,952,000 km średnica: 220 km masa: 4.0e18 kg Phoebe ma promień orbity prawie 4 razy większy niż jej sąsiad (Iapetus). Po angielsku wymawia się "FEE bee" Phoebe (Artemida) była dziewiczą boginią polowania i Księżyca; siostrą Apolla. Odkryta została przez Pickeringa w 1898. Większość księżyców Saturna jest jasna ale albedo Phoebe jest bardzo niskie (.05), dlatego i księżyc jest ciemny. Wszystkie księżyce Saturna z wyjątkiem Phoebe i Iapetusa mają orbity prawie w płaszczyźnie równika Saturna. Orbita Phoebe posiada inklinację prawie 175° (jej północny biegun jest skierowany w przeciwnym kierunku niż północny biegun Saturna). Dziwaczna, wsteczna orbita Phoebe i jej niezwykłe albedo sugerują, że może to być przechwycona asteroida lub obiektem z Pasa Kuipera. Phoebe jest również niezwykła pod innymi względami. Na przykład okres jej obrotu nie jest zsynchronizowany jak innych księżyców Saturna z wyjątkiem Hyperion'a. Materiał wyrzucony z powierzchni Phoebe przez uderzenia mikroskopijnych meteorów może być odpowiedzialny za ciemną powierzchnię Hyperiona i półkuli Iapetusa.

Inne prawdopodobne księżyce

Oznaczenie satelity Odległość
S/1995 S 1 137 450 km
S/1995 S 2 139 700 km
S/1995 S 3 141 050 km
S/1995 S 4 146 450 km
S/1995 S 5 140 060 km
S/1995 S 6 139 910 km
S/1995 S 7 139 440 km

Pierwsze cztery obiekty pochodzą z obserwacji HST prowadzonych podczas skrzyżowania pierścieni w maju 1995 roku przez Amande S. Bosha'a i studenta Andrew S. Rivikin'na.

Zaś trzy pozostałe pochodzą z obserwacji HST prowadzonych przez P.D. Nicholson'a w sierpniu 1995 roku też podczas skrzyżowania pierścienni.

Autor: Michał Niedźwiecki
Opublikowany: 2008-10-12 10:26

Komentarze (1)